viber image2Νεογνική περίοδος (πρώτος μήνας)

Το μωράκι σας μόλις γεννήθηκε και είστε γεμάτη ενθουσιασμό αλλά και άγχος. Τον πρώτο μήνα οι αλλαγές στην ψυχοκινητική ανάπτυξη του παιδιού σας είναι μικρές, επιτρέποντας να πάρετε βαθιές ανάσες για τις προκλήσεις που θα κληθείτε να αντιμετωπίσετε στο μέλλον. Το μωρό σας ξαπλώνει σε ύπτια θέση και μπορεί να γυρίσει το κεφάλι του από πλευρά σε πλευρά. Όταν το στηρίζεται στην κοιλιά σας, το κεφάλι του πέφτει γιατί οι μύες του αυχένα και του τραχήλου (λαιμού) δεν έχουν ακόμα αναπτυχθεί ώστε να το υποστηρίξουν. Καθηλώνει το βλέμμα του στο φως, ενώ τα μάτια του παραμένουν δεν προσηλώνονται «μάτια κούκλας» όταν γυρίσετε απότομα το σώμα του. Η όσφρησή του είναι πολύ ανεπτυγμένη και θα παρατηρήσετε κάποια σημάδια ταραχής στην οσμή του γάλακτος που τόσο αγαπάει σε αυτή την ηλικία. Αντιθέτως οι έντονες και άγνωστες προς αυτό οσμές, όπως αυτή του ξυδιού και του οινοπνεύματος θα προκαλέσουν μία δυσάρεστη αντίδραση (θα σουφρώσει τα φρυδάκια του). Η αφή του είναι πολύ σημαντική σε αυτή την ηλικία. Η επαφή του με το δέρμα της μαμάς ή ακόμα και με ένα μαλακό ύφασμα του θυμίζουν την θαλπωρή του ενδομήτριου περιβάλλοντος και το γαληνεύουν.

2ος μήνας

Τα πόδια του μωρού σας αρχίζουν να είναι πιο εκτεταμένα από ότι τον πρώτο μήνα. Μπορεί πλέον να υποστηρίξει το κεφάλι του στιγμιαία όταν το στηρίζεται στην κοιλιά σας. Κατά τη μετακίνηση του βρέφους από την ύπτια θέση στην καθιστή το κεφάλι μένει πίσω λόγω της φυσιολογικής τονικής στάσης του αυχένα που υπερισχύει των μυών του τραχήλου. Το μωράκι σας μπορεί πλέον να παρακολουθήσει τους ανθρώπους και να ακολουθεί την κίνηση των αντικειμένων. Γίνεται όλο και πιο κοινωνικό και χαμογελά όταν κοντά του βρίσκεται ένα γνώριμο πρόσωπο.

3ος μήνας

Κατά τον τρίτο μήνα το μωρό σας θα αρχίσει να παραμένει όλο και περισσότερες ώρες ξύπνιο κατά τη διάρκεια της ημέρας. Αυτό θα το κουράζει αρκετά και θα του επιτρέπει να αυξήσει το βραδινό του ύπνο, βοηθώντας και εσάς να ξαποστάσετε λίγο περισσότερο. Η αδρή κινητικότητα του μωρού σας έχει αρχίσει να αναπτύσσεται όλο και περισσότερο με αποτέλεσμα να είναι σε θέση να σηκώνει για λίγο το κεφάλι του όταν είναι μπρούμυτα, ενώ παράλληλα όταν είναι ανάσκελα είναι σε θέση να πιέζει με τα πόδια του τα χέρια ενός ανθρώπου. Χαρίζει απλόχερα τα χαμόγελά του όταν του χαμογελάτε και βγάζει και φωνούλες διαφορετικών συχνοτήτων από τη χαρά του. Πλέον μπορεί με ασφάλεια να ξεχωρίσει τη μαμά και το μπαμπά από όλους τους υπολοίπους, για αυτό και σταματά γρήγορα το κλάμα όταν το πάρετε αγκαλιά. Ακόμα δεν είναι σε θέση να ξεχωρίσει καλά το στενό οικογενειακό σας περιβάλλον και για αυτό το λόγο μπορεί να τρομοκρατείται όταν το κρατήσει η γιαγιά ή ο παππούς. Η κίνηση των ματιών του παρόλα αυτά παραμένει σχετικά ανώριμη (ιδίως στο χαμηλό φωτισμό), με αποτέλεσμα να δυσκολεύεται να κινήσει το ένα ή και τα δύο του μάτια προς όλες τις κατευθύνσεις. Σταδιακά θα παρατηρήσετε ότι μπορεί να πιάσει διάφορα αντικείμενα και για αυτό θα πρέπει να φροντίσετε να ξεχωρίσετε αυτά που του επιτρέπεται να αγγίζει. Τα παιδιά κατά τους πρώτους μήνες της ζωής εξερευνούν τον κόσμο με το στόμα τους και τα μικροαντικείμενα μπορεί να οδηγήσουν σε δηλητηριάσεις ή /και πνιγμούς.

4ος – 7ος  μήνας

Το μωρό σας μπορεί πλέον να υποστηρίξει άνετα το κεφάλι του, αρχίζει να κάθεται με υποστήριξη της πλάτης, ενώ γυρνάει από την πρόσθια θέση στην ύπτια (ανάσκελα-μπρούμυτα). Μόλις δείτε ότι στην ύπτια θέση μπορεί να ανασηκώσει τον κορμό του για λίγα δευτερόλεπτα ενθαρρύνετέ το να κάθετε περισσότερες ώρες κατά τη διάρκεια της ημέρας. Οι δραστηριότητες αυτές θα ενισχύσουν σημαντικά τις μυικές ομάδες της ράχης και θα μπορέσει να μπουσουλήσει πολύ πιο γρήγορα από ότι φαντάζεστε! Κλωτσάει ζωηρά από τη χαρά του και απλώνει τα χέρια του για να πιάσει ότι φέρεται κοντά του. Τα αντικείμενα που παράγουν ήχους είναι ιδιαίτερα αγαπητά στα παιδιά αυτής της ηλικίας και βοηθάνε σημαντικά την ψυχοσωματική τους ανάπτυξη. Αν μάλιστα τολμήσετε να τους τα πάρετε θα παρατηρήσετε ότι αντιδράει και σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί και να κλάψει. Οι μύες των ματιών του έχουν αναπτυχθεί σε σημαντικό βαθμό και πλέον μπορεί να παρακολουθεί αντικείμενα που περνάνε από μπροστά του και με μεγαλύτερη ταχύτητα. Σταδιακά γνωρίζει όλο και περισσότερα πρόσωπα και μπορεί να τα ξεχωρίσει από τους ξένους. Αν από τη γέννησή του το αποκαλείτε με το μελλοντικό του όνομα θα έχει ήδη μάθει να το ξεχωρίζει και θα γυρίζει το κεφάλι του στο άκουσμά του. Η μουσική παίζει πολύ σημαντικό ρόλο σε αυτή την ηλικία καθώς είναι σε θέση να σταματήσει το κλάμα ενός μωρού και να προκαλέσει θετικά συναισθήματα τα οποία συχνά εκδηλώνονται με ζωηρά επιφωνήματα και μπαμπαλίσματα. Η ομιλία στα παιδιά αναπτύσσεται σταδιακά και η γνωριμία με τη μητρική του γλώσσα είναι πολύ σημαντική. Πείτε του απλές δισύλλαβες λέξεις όπως μωρό, γάτα, βόλτα, μαμά, μπαμπά. Ακόμα δεν είναι σε θέση να αναγνωρίσει τη σημασία τους, ωστόσο το άκουσμα τους είναι πολύ σημαντικό για τη διέγερση και την εκπαίδευση του κέντρου του λόγου που εδράζει στον εγκέφαλο. Παρακολουθείστε εάν το μωρό σας φλυαρεί στη δική του ακαταλαβίστικη διάλεκτο. Αν μέχρι τον 7ο μήνα δεν το έχει καταφέρει καλό είναι να ενημερώσετε τον παιδίατρό σας γιατί μπορεί να έχει επηρεαστεί η ακοή του

8ος – 12ος μήνας

Στο διάστημα αυτό το παιδί σας θα αρχίσει να στηρίζεται όρθιο μόνο του και σταδιακά θα μάθει να περπατά όταν το κρατάτε από το χέρι. Τα περισσότερα παιδιά κατά την περίοδο αυτή προσπαθούν να ανέβουν τις σκάλες για αυτό καλό θα είναι να περιορίσετε την κίνηση στα επικίνδυνα μέρη του σπιτιού, ώστε να αποφύγετε πιθανούς τραυματισμούς. Η χρησιμοποίηση στράτας (περπατούρας) σε αντίθεση με ότι ήταν γνωστό τις προηγούμενες δεκαετίες δε βοηθάει το παιδί σας. Καλό είναι να την αποφύγετε γιατί συνδέετε με τραυματισμούς, ενώ ταυτόχρονα έχει αποδειχθεί από επιδημιολογικές μελέτες ότι καθυστερεί την ολοκληρωμένη ελεύθερη βάδιση των παιδιών. Το μπαμπάλισμα της προηγούμενης περιόδου έχει δώσει τη θέση του σε πολυάριθμες συλλαβές οι οποίες σταδιακά οργανώνονται ώστε να είναι σε θέση να μιλήσει.Τα περισσότερα παιδιά στην ηλικία του ενός έτους μπορούν να αρθρώσουν 3-4 λέξεις. Εφόσον έχετε ξεκινήσει από νωρίς να του μιλάτε, θα είναι σε θέση πλέον να αναγνωρίζει πολλά αντικείμενα όταν του τα ονομάσετε. Ταυτόχρονα η λεπτή κινητικότητα αναπτύσσετε όλο και περισσότερο με αποτέλεσμα να μπορεί να συλλάβει αντικείμενα με το δείκτη και τον αντίχειρα. Η περίοδος αυτή χαρακτηρίζειτα από έντονη συναισθηματική αστάθεια στο παιδί σας, καθώς η θέλησή του να κάνει όλο και περισσότερα πράγματα έρχεται σε σύγκρουση με τις πραγματικές του δυνατότητες. Ταυτόχρονα αρχίζει να εμφανίζει το άγχος του αποχωρισμού από εσάς, καθώς είναι σε θέση να γνωρίζει πλέον την ύπαρξή σας ακόμα και όταν απουσιάζετε από το χώρο. Μην αγχώνεστε γιατί οι αντιδράσεις αυτές είναι φυσιολογικές και παρέρχονται σταδιακά καθώς αναπτύσσει τη μνήμη του η οποία του επιτρέπει να ανακαλεί παλαιότερες εμπειρίες μαζί σας που το ανακουφίζουν.

12-18ος μήνας

Το παιδί σας στο τέλος αυτής της περιόδου θα πρέπει να είναι σε θέση να περπατά μόνο τόσο προς τα μπροστά όσο και προς τα πίσω. Ταυτόχρονα αρχίζει να σκαρφαλώνει στα έπιπλα και να ανεβοκατεβαίνει τις σκάλες υποστηριζόμενο στο κάγκελο. Η βάδιση του παραμένει ωστόσο σε ένα βαθμό ασταθής και η μεγάλη αυτοπεποίθησή του συχνά θα το οδηγήσει σε πτώσεις τις οποίες καλείστε να προβλέψετε για να αποφύγετε βαρύτερους τραυματισμούς (όπως η πτώση στη σκάλα ή από κάποιο υψηλό έπιπλο). Σταδιακά το μωρό σας θα αρχίσει να μιλάει όλο και περισσότερο. Πολλά παιδιά έχουν ξεπεράσει τις 12 λέξεις στην ηλικία των 18 μηνών. Ταυτόχρονα αρχίζουν να υπακούνε σε εντολές όπως «δώσε μου σε παρακαλώ το βιβλίο», «πιάσε αυτό το παιχνίδι» κλπ. Σταδιακά θα είναι σε θέση να παίξει με διάφορα παιχνίδια, όπως τα τουβλάκια, η μπάλα και να μουτζουρώνει ένα φύλο χαρτί. Σε αυτή την ηλικία αν δώσετε ένα μαρκαδόρο στο μωρό σας θα το βρείτε να ζωγραφίζει όλο το σπίτι! Για αυτό το λόγο καλό είναι να επιβλέπετε τις δραστηριότητές του για να μη βρεθείτε σε δυσάρεστες εκπλήξεις! Εφόσον μέχρι τώρα δεν έχετε κρύψει ήδη τα απορρυπαντικά, τα φάρμακα και τις υπόλοιπες επικίνδυνες ουσίες καλό θα είναι να το κάνετε άμεσα γιατί ο κίνδυνος δηλητηρίασης και τραυματισμού είναι πολύ μεγάλος!

18ος – 24ος μήνας

Η κίνηση του παιδιού σας έχει γίνει πλέον επιδέξια! Μπορεί να περπατάει πολύ άνετα, να πηδά τα σκαλοπάτια, να σκαρφαλώνει στα έπιπλα του σπιτιού και να ταράζει τον κόσμο όλο! Ωστόσο η έντονη αυτοπεποίθησή του μπορεί να το εκθέσει σε κινδύνους! Δώστε ιδιαίτερη προσοχή στις μετακινήσεις σας εκτός σπιτιού γιατί τα παιδιά σε αυτή την ηλικία μπορεί να αποτραβηχτούν από κοντά σας και να προσπαθήσουν να διασχίσουν το δρόμο! Σταδιακά η πνευματική του ανάπτυξη βελτιώνεται με αποτέλεσμα πλέον να σας αφήνει από μόνο του να το ντύσετε και να το ξεντύσετε, ενώ παράλληλα μπορεί και να σας ενημερώσει ότι η πάνα του λερώθηκε. Ο λόγος του γίνεται όλο και πιο πλούσιος καθώς μπορεί να πει όλο και περισσότερες λέξει, ενώ στο τέλος της περιόδου αυτής θα πρέπει να χρησιμοποιεί φράσεις με περισσότερες από 4 λέξεις. Πολλά παιδιά είναι σε θέση να παρακολουθήσουν την ανάγνωση ενός παραμυθιού. Ταυτόχρονα αρχίζουν να κοινωνικοποιούνται όλο και περισσότερο με αποτέλεσμα να μπορούν πλέον να παίξουν με συνομήλικα παιδιά! Ενθαρρύνετέ τα σε αυτές τις δραστηριότητες και φροντίστε να τα πηγαίνετε συχνά στην παιδική χαρά!

3ος χρόνος

Στην ηλικία αυτή το παιδί σας θα μπορεί πλέον να τρέχει, να σκαρφαλώνει να κάνει άλματα και γενικά να βρίσκεται σε διαρκή κίνηση. Ωστόσο αρκετές από τις κινήσεις του και ιδιαίτερα το τρέξιμο παραμένουν άτσαλες. Σταδιακά μέχρι το τέλος του τρίτου χρόνου αυτές θα γίνουν πιο αρμονικές και πλέον θα ομοιάζουν με αυτές ενός ενήλικα. Μάλιστα με κάποια επιπλέον προσπάθεια θα παρατηρήσετε ότι ίσως ακόμα και να μπορεί να σταθεί στο ένα του πόδι για κάποιο μικρό χρονικό διάστημα. Η προσοχή του έχει αυξηθεί σημαντικά. Πλέον μπορείτε με άνεση να του διαβάσετε ένα παραμύθι. Ωστόσο αυτό δεν θα το καταφέρνετε πάντα. Η διάσπαση της προσοχής είναι συχνή και απολύτως φυσιολογική σε αυτή την ηλικία. Έτσι λοιπόν καθώς παίζεται ένα παιχνίδι θα παρατηρήσετε ότι το παιδί γρήγορα μπορεί να στρέψει την προσοχή του κάπου αλλού. Όλη αυτή η ενεργητικότητα δυναμώνει το σώμα και την ψυχή του παιδιού σας, το οποίο προσπαθεί σταδιακά να ενταχθεί σε μία καθημερινότητα που ακόμα κρύβει τόσες πολλές εκπλήξεις για αυτό! Στην προσπάθειά τους να βελτιώσουν τις κινητικές και γνωσιακές λειτουργίες του παιδιού, πολλοί γονείς το πιέζουν να επαναλάβει τις αποτυχημένες προσπάθειες. Μην το κάνετε αυτό! Όσο περισσότερο επιτρέψετε στο παιδί σας να λειτουργήσει μόνο του, τόσο πιο επιδέξιο θα γίνει. Και μην ξεχνάτε να του δίνετε όλη τη βοήθεια που αυτό χρειάζεται όταν θα τη ζητήσει! Η επιδεξιότητα που έχει αποκτήσει πλέον στα χέρια του, του επιτρέπουν να ξεφυλλίζει ένα βιβλίο, να χτίζει πύργους με 6 κύβους, να βγάζει τα παπούτσια του, μέχρι και να ανοίγει τα φερμουάρ στα ρούχα του! Το λεξιλόγιό του θα πρέπει να είναι μεγαλύτερο από 50 λέξεις. Μπορεί να σχηματίσει προτάσεις των 4-5 λέξεων και να χρησιμοποιεί τις αντωνυμίες (εγώ, εσύ, αυτός κλπ). Η νοητική του ανάπτυξη είναι σαφώς βελτιωμένη καθώς μπορεί πλέον να κατανοεί τη σημασία ορισμένων αντικειμένων και να μπορεί να προβλέψει το αποτέλεσμα που θα προκύψει από τη χρήση τους. Έτσι λοιπόν δε θα εκπλαγεί όταν θα χτυπήσει το τύμπανο, ούτε θα δυσκολευτεί ιδιαίτερα να συναρμολογήσει ένα μικρό παζλ. Τα περισσότερα παιδιά σε αυτή την ηλικία συνδέουν όλα τα γεγονότα της ζωής με τις δραστηριότητές τους. Έτσι λοιπόν οι περίπλοκες οικογενειακές στιγμές που μπορεί να περιλαμβάνουν την απόλυση κάποιου γονέα, το διαζύγιο ή και κάποια αναπάντεχη αρρώστια μπορούν να τους δημιουργήσουν έντονο ενοχικό συναίσθημα.

3ος – 6ος χρόνος

Με τη συμπλήρωση του τρίτου χρόνου ζωής τελειώνει η «τρομερή» ηλικία των δύο ετών και το παιδί αρχίζει να έχει πιο ήρεμες και ήπιες αντιδράσεις. Σε αυτή την ηλικία αρχίζει να βλέπει πλέον τον κόσμο με πολύ διαφορετικό τρόπο, καθώς η φαντασία του γίνεται όλο και πιο ζωηρή. Η κοινωνικότητά του αυξάνεται και μπορεί πλέον να παίζει πιο εύκολα με άλλα παιδιά, ακόμα και να σχηματίζει πιο συγκροτημένες παρέες με αυτά που του είναι πιο αρεστά. Το λεξιλόγιο του αναπτύσσεται εκπληκτικά μέρα με τη μέρα και μπορεί πλέον να εκφράζει τις επιθυμίες του λεκτικά, με αποτέλεσμα να μην έχει τα νεύρα της προηγούμενης περιόδου, τα οποία είχαν ως κύριο αίτιο την αδυναμία έκφρασης. Οι κινήσεις του είναι πολύ επιδέξιες πλέον. Μπορεί άφοβα να ανέβει τις σκάλες μόνο του, να βηματίζει κανονικά χρησιμοποιώντας ολόκληρο το πέλμα, ακόμα και να οδηγεί ένα τρίτροχο ποδήλατο. Οι δραστηριότητές του μπορεί να παραμένουν οι ίδιες με αυτές της προηγούμενης ηλικίας, ωστόσο πλέον είναι πολύ πιο ώριμες και συγκροτημένες. Τα παιδιά αυτής της ηλικίας μπορούν να ζωγραφίσουν πολύ πιο εύκολα και να αποδώσουν μία συγκεκριμένη ιδέα. Έτσι λοιπόν τα περισσότερα από αυτά δε δυσκολεύονται να ζωγραφίσουν έναν άνθρωπο με δύο έως τέσσερα μέρη σώματος. Ταυτόχρονα μπορούν να θυμηθούν πιο εύκολα τα τμήματα μίας ιστορίας, επομένως το διάβασμα ενός παραμυθιού πλέον αποκτά πραγματικό νόημα στην καθημερινότητά τους. Σταδιακά το παιδί σας αρχίζει να αποστηθίζει το αλφάβητο και τους αριθμούς από μόνο του. Εσείς δε χρειάζεται να συμμετέχετε ζωηρά σε αυτή τη διαδικασία, καθώς αυτές τις γνώσεις θα τις αποκτήσει σαφώς μέσα στο σχολείο. Ωστόσο, μπορείτε να την ενθαρρύνετε προσφέροντάς τους βιβλία τα οποία αποτυπώνουν με απλοϊκό τρόπο τις έννοιές αυτές. Σε αυτή την ηλικία η απάντηση στα κοινωνικά ερεθίσματα μπορεί να μεταβάλλεται καθώς θα βλέπετε το παιδί σας να μεγαλώνει. Οι διαφορές στις αντιδράσεις των παιδιών που συμμετέχουν στις τάξεις των νηπιακών σταθμών διαφέρουν σημαντικά. Τα κορίτσια χρησιμοποιούν πολύ περισσότερο το λόγο, ενώ τα αγόρια εκφράζονται μέσα από το παιχνίδι. Έτσι λοιπόν ένα κορίτσι μπορεί να τσακωθεί λεκτικά, ενώ ένα αγόρι αναμένεται να είναι πιο βίαιο. Ταυτόχρονα τα παιχνίδια που προτιμούν διαφέρουν σημαντικά. Σταδιακά αποκτούν συνείδηση του φύλου τους με αποτέλεσμα αλλάζουν και τις προτιμήσεις τους στους φίλους.

6ος – 12ος χρόνος

Το παιδί σας μεγάλωσε πια. Το μόνο που μπορεί να σας θυμίσει πλέον τη βρεφική του ηλικία και τις αντιδράσεις εκείνης της εποχής είναι οι φωτογραφίες και τα βίντεο που έχετε κρατήσει. Πλέον είναι έτοιμο να πάει στο δημοτικό σχολείο! Αυτό φυσικά προβληματίζει έντονα πολλούς γονείς. Η παιδική ηλικία σηματοδοτείται από δραστικές αλλαγές τόσο στο σώμα, όσο και στην ψυχή του ανθρώπου. Θα παρατηρήσετε μία εκπληκτική αύξηση στο ύψος των παιδιών κατά τη διάρκεια της σχολικής ηλικίας. Ταυτόχρονα αυξάνει και η πνευματική τους ωρίμανση με αποτέλεσμα να αποκτούν τη διάθεση της αυτενέργειας, της λήψης προσωπικών αποφάσεων για τη ζωή τους και της αναζήτησης απαντήσεων στα προβλήματα που τα απασχολούν. Επειδή ωστόσο ακόμα δεν είναι σε θέση να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της κοινωνίας, είναι απαραίτητη η βοήθεια των γονέων. Δυστυχώς στις ημέρες μας τα παιδιά κινδυνεύουν περισσότερο από ποτέ από κακόβουλες πράξεις τρίτων. Ο σχολικός εκβιασμός (bullying), η κακοποίηση από μεγαλύτερούς τους (ενήλικους και ανήλικους) αποτελούν τα πιο ακραία παραδείγματα. Ωστόσο, δυστυχώς ακόμα και αυτά γίνονται όλο και πιο έντονα στις ημέρες μας. Η παρακολούθηση της ζωής του παιδιού σε καθημερινή βάση παραμένει για αυτούς τους λόγους απαραίτητη. Για να κερδίσετε την επικοινωνία ωστόσο μαζί του θα χρειαστεί να προσπαθήσετε πολύ περισσότερο από ότι τα προηγούμενα χρόνια, καθώς η αμφισβήτηση έχει αρχίσει να κυριεύει το πνεύμα του. Προσπαθήστε να μην είστε επικριτικοί και να ενθαρρύνετε τις θετικές σκέψεις των παιδιών σας. Όταν ωστόσο σας ζητάνε κάτι υπερβολικό ή κάτι που εσείς δε θεωρείτε αποδεκτό, φροντίστε να το μεταπείσετε χρησιμοποιώντας θετικά ερεθίσματα, όπως ο διάλογος και η παρουσίαση παραδειγμάτων. Τα παιδιά σέβονται ακόμα πολύ την άποψη του γονιού σε αυτή την ηλικία. Όμως όταν αυτή παρουσιάζεται με επιθετικό τρόπο μπορεί να έχει αρνητικό αντίκτυπο στην απόφαση που θα λάβουν τα παιδιά. Ο σύγχρονος τρόπος ζωής έχει αυξήσει τις απαιτήσεις, επηρεάζοντας τον άνθρωπο από τη σχολική ηλικία. Πολλά παιδιά έχουν αρχίσει να μαθαίνουν δύο γλώσσες, ένα όργανο μουσικής και να αθλούνται τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα. Όλοι μας καταλαβαίνουμε πόσο αναγκαία είναι όλα αυτά. Ωστόσο, αυτό που ξεχνάμε συχνά είναι το πόσο απαραίτητο είναι το παιχνίδι. Μέσα από το παιχνίδι τα παιδιά αναπτύσσουν σημαντικές λειτουργίες, όπως η κοινωνικότητα, η φαντασία, η δυνατότητα λήψης αποφάσεων και τόσα άλλα πράγματα τα οποία είναι απαραίτητα για τη δημιουργία ενός επιτυχημένου ανθρώπου. Φροντίστε να τους παρέχετε τουλάχιστον 2 ημέρες την εβδομάδα πνευματικής ξεκούρασης. Οργανώστε μικρές εκδρομές με φίλους, επισκεφθείτε παιδικές χαρές, καλέστε συμμαθητές στους στο σπίτι σας και κάνετε βόλτες σε πάρκα και κήπους που θα τους επιτρέψουν να παίξουν! Αυτά θα βοηθήσουν το παιδί σας να ανταποκριθεί στο στρες της καθημερινότητας και θα το φέρουν πιο κοντά σας, γιατί θα καταλαβαίνει πόσο σημαντικό είναι για εσάς να περνάει όμορφα!